در این مقاله به بررسی نقش رهبری در افزایش اثربخشی اقدامات مدیریت دانش پرداخته می شود و رابطه بین پنج سبک رهبری اصلی (خودمدیریتی، تحول آفرین، تعامل گرا، ملاحظه مدار و ساختارگرا) با دو مرحله اصلی از فرایند مدیریت دانش؛ یعنی، خلق دانش و تسهیم دانش بررسی می شود. روش تحقیق، توصیفی و از نوع هم بستگی است. قلمرو آماری آن نیز شامل 950 نفر مدیران و کارشناسان شرکت پخش فراورده های نفتی ایران است که با نمونه گیری تصادفی انجام شده، 270 نفر از آن ها به عنوان نمونه انتخاب شدند. نتایج حاصل از تحلیل داده ها با کمک مدل معادلات ساختاری نشان می دهند که سبک های رهبری همراه با رفتار مشارکتی، اعتماد دوجانبه و احترام به ایده ها و احساسات زیردستان با خلق و تسهیم دانش رابطه مستقیم قابل توجهی دارند، در حالی که این رابطه در مورد سبک های رهبری وظیفه مدار و آمرانه معکوس است.

رهبری توانمندساز سبکی از رهبری است که در آن، رهبران می توانند توزیع و اعمال قدرت را همراه با زیردستان به منظور توسعه استقلال وخودکنترلی آنها تنظیم و هماهنگ کنند. رهبران توانمندساز افراد را برمی انگیزانند تا ذهنیت های منفعل را درهم شکسته، مسیولیت پذیری خود را افزایش دهند و در قبال پیامدهای کاری توان پاسخگویی بیشتری داشته باشند. هدف این پژوهش، طراحی مدل ساختاری تفسیری پیشایندهای رهبری توانمندساز در سازمان های ورزشی است. در این پژوهش پس از مطالعه ادبیات پژوهش و شناسایی پیشایندهای رهبری توانمندساز و گنجاندن آنها در پرسشنامه نیمه بسته ای مبتنی بر طیف لیکرت، پرسشنامه میان 18 نفر از مدیران و خبرگان سازمان های ورزشی استان کرمان توزیع گردید که با استفاده از نمونه گیری های مفهوم و گلوله برفی شناسایی شدند. طبق نتایج به دست آمده از تحلیل داده های سنجه اخیر، درمجموع 12متغیر در5سطح، سطح اول(اعتماد رهبر به کارکنان، رابطه رهبر عضو، خودکارآمدی، ریسک پذیری و عزت نفس)، سطح دوم (جو سازمانی)، سطح سوم (ساختارسازمانی، فاصله قدرت و اجتناب از عدم اطمینان)، سطح چهارم (شخصیت رهبر و تمایل به کنترل) و سطح پنجم (جنسیت) به عنوان پیشایندهای رهبری توانمندساز شناسایی شدند.

زمینه: امروزه فرهنگ یادگیری سازمانی مورد توجه خاصی قرار گرفته است و می تواند بر روی تاثیر رهبری توانمندساز بر نوآوری باز نقش قابل توجهی را ایفا نماید. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه رهبری توانمندساز بر نوآوری باز با مدنظر قراردادن متغیر فرهنگ یادگیری سازمانی به عنوان متغیر میانجی انجام پذیرفته است. روش: روش پژوهش حاضر به لحاظ هدف اصلی تحقیق از نوع کاربردی و براساس نحوه گردآوری داده ها از نوع توصیفی و پیمایشی می باشد. جامعه آماری 1200 نفر شامل کلیه مدیران و کارکنان ستاد مرکزی سازمان تامین اجتماعی وحجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و با سطح اطمینان 95درصد و با روش نمونه گیری تصادفی 292 نفر برآورد شده است. برای جمع-آوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد استفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری نرم افزار اسمارت پی. ال اس مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: بنابر نتایج پژوهش، رهبری توانمندساز با ضریب تاثیری برابر 286/0 از طریق فرهنگ یادگیری سازمانی بر نوآوری باز تاثیر دارد. همچنین تحلیل داده ها نشان داد که رهبری توانمندساز با ضریب تاثیری برابر 857/0 بر فرهنگ یادگیری سازمانی ستاد مرکزی سازمان تامین اجتماعی تاثیر دارد. نتیجه گیری: این یافته ها بدان معناست که در ستاد مرکزی سازمان تامین اجتماعی تاکید بر اهمیت فرهنگ یادگیری سازمانی و رعایت آن می تواند نه تنها از کارکردی مثبت بر رهبری توانمندساز برخوردار باشد بلکه به طور معناداری نوآوری باز را تحت تاثیر خود قرار می دهد. لذا بایستی در سازمان توجه ویژهای به آن شود.

تحقیق حاضر به روشی توصیفی- پیمایشی و با هدف مطالعه نحوه بهبود عملکرد هتل ها سعی دارد نقش رهبری توانمندساز، تحقق قراردادهای روان شناختی و رفتار تبادل دانش بین کارکنان و روابط مختلف بین این متغیرها را در عملکرد خدمات کارکنان هتل ها بررسی نماید. کارکنان هتل های پنج ستاره تهران جامعه آماری تحقیق را تشکیل می دهند که نمونه ای از آنها به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شد. از پرسشنامه های آرنولد و همکاران، کویل شاپیرو و کسلر، کالینز و اسمیت و لیائو و چوانگ به ترتیب برای سنجش رهبری توانمندساز، تحقق قراردادهای روان شناختی، تبادل دانش و عملکرد خدمات استفاده شد. داده های جمع آوری شده بر اساس روش مدل یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار AMOS مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد رهبری توانمندساز تاثیر مثبت و معنی داری بر تحقق قراردادهای روان شناختی و همچنین بر رفتار تبادل دانش دارد. ضمن اینکه مشخص شد تحقق قراردادهای روان شناختی تاثیر مثبتی بر تبادل دانش و همچنین بر عملکرد خدمات کارکنان هتل ها دارد. یافته های تحقیق علاوه بر تایید تاثیرگذاری رفتار تبادل دانش بر عملکرد خدمات نشان داد رفتار تبادل دانش نقشی میانجی در رابطه بین تحقق قراردادهای روان شناختی و عملکرد خدمات ایفا می کند. در نهایت مشخص شد رهبری توانمندساز از طریق تحقق قراردادهای روان شناختی نیز بر رفتار تبادل دانش در بین کارکنان تاثیرگذار است.

به دلیل نیاز جامعه به یک مرجع قابل اعتماد که بتواند صورتهای مالی ارائه شده توسط شرکت ها را تایید نماید، ویژگیهای رهبران و مدیران بااخلاق در موسسات حسابرسی اهمیت زیادی دارد. این پژوهش تاثیر ابعاد رهبری اصیل و دیدگاه اخلاقی بر رفتار حسابرسان را نشان می دهد. جامعه آماری پژوهش را حسابرسان رده بالا در موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران تشکیل می دهد. تجزیه و تحلیل مدل مفهومی و آزمون فرضیه های پژوهش با استفاده از معادله یابی ساختاری با رویکرد کمترین مربعات جزئی و به وسیله نرم افزار PLS انجام شدهاست. نتایج حاصل از یافته های پژوهش نشان می دهد که نه تنها ابعاد رهبری اصیل (شفافیت رابطه، رعایت اخلاق نهادینه شده، تحلیل اطلاعات جامع و خودآگاهی) و نیز دیدگاه اخلاقی بر رفتارهای ناکارآمد حسابرسان تاثیر دارند، بلکه دیدگاه اخلاقی یک عامل تعدیل کننده جهت تاثیر ابعاد رهبری اصیل بر کاهش رفتارهای ناکارآمد حسابرسی می باشد، در نتیجه لزوم تقویت دیدگاه اخلاقی حسابرسان و بکارگیری رهبری اصیل، گامی مهم در جهت اعتلای حرفه حسابرسی است و باید مورد توجه و اهتمام مدیران و شرکای موسسات حسابرسی قرار گیرد.

با اینکه عوامل زیادی همچون سبک رهبری اقتدارگرا و فرهنگ بوروکراتیک، سکوت سازمانی را در غالب سازمان های ایرانی ترویج می کند اما رهبری توانمندساز و سرمایه معنوی در برخی نهادها همچون دانشگاه موجب تشویق آوای سازنده می شود. هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر رهبری توانمندساز بر آوای سازنده کارکنان با در نظر گرفتن متغیر میانجی سرمایه معنوی در دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره) است. پژوهش حاضر از نظر هدف، پژوهشی کاربردی است که در زمره پژوهش های توصیفی-پیمایشی قرار می گیرد، از نظر فلسفه پژوهشی قیاسی است که بر مبنای پارادایم اثبات گرایی انجام شده و از نظر شاخص زمانی از پژوهش های مقطعی به شمار می آید. جامعه آماری پژوهش 588 نفر از کارکنان دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره) بوده که براساس جدول مورگان از میان آنها نمونه ای به حجم 233 نفر به روش تصادفی طبقه ای انتخاب گردید. برای جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه رهبری توانمندساز آرنولد و همکاران (2000)، آوای سازنده لیانگ و همکاران (2012) و سرمایه معنوی ماس ماچوکا و ماریمون (2019) استفاده گردیده که پایایی آنها به وسیله ی آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان دهنده اثر مثبت و معنی دار رهبری توانمندساز هم به صورت مستقیم و هم از طریق سرمایه معنوی بر آوای سازنده کارکنان است.

یکی از موانع عمده تحقق هدف های یک سازمان، وجود تعارض بین افراد، گروه ها و بخش های مختلف سازمان است. تعارض گروهی، رایج ترین نوع تعارض است که در سازمان ها وجود دارد. تحقیق حاضر با هدف اعتبارسنجی مدل مدیریت تعارض گروهی برپایه سیستم های کنترل سازمانی و رهبری توانمندساز با نقش میانجی‏ ایمنی روان شناختی انجام شد. این تحقیق برمبنای ماهیت «کمی»، برمبنای هدف «کاربردی» و برمبنای روش، از نوع «توصیفی ـ همبستگی» است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان شعب بانک کشاورزی استان خراسان جنوبی به تعداد 250 نفر بود که براساس جدول مورگان، از بین آنها 148 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای برمبنای نسبت انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های تعارض گروهی جن (1995)، ایمنی روان شناختی ادموندسون (1999)، رهبری توانمندساز اهرن و همکاران (2005) و کنترل سازمانی ویبل (2016) استفاده شد که روایی سازه (همگرا و واگرا) این ابزارها در تحقیق حاضر بررسی و تأیید شدند و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 0.85، 0.84، 0.93 و 0.87 به دست آمد. برای تحلیل داده ها از مدل معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی و از نرم افزارهایSPSS  و Smart PLS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که سیستم های کنترل سازمانی و رهبری توانمندساز بر تعارض گروهی تأثیر منفی و معنادار و بر ایمنی روان شناختی تأثیر مثبت و معناداری دارند. ایمنی روان شناختی بر تعارض گروهی تأثیر منفی و معناداری داشت و نقش میانجی آن در تأثیر سیستم های کنترل سازمانی و رهبری توانمندساز بر تعارض گروهی تأیید شد و برازش مدل کلی پژوهش نیز مطلوب ارزیابی شد.  براساس یافته ها، توصیه می شود که سازمان ها، سیستم های کنترلی را بررسی و بهینه نمایند و در سایه به کارگیری سبک رهبری توانمندساز، ازطریق بهبود ادراک ایمنی روان شناختی کارکنان، تعارض گروهی در سازمان را بهینه ساخته و به تبع آن شرایط محیط کار مطلوب تری برای کارکنان فراهم آورند.

در مدل های مختلف معرفی شده سبک رهبری و انگیزه به عنوان عوامل موثر بر بهره وری در نظر گرفته شدند. جهت افزایش بهره وری باید عوامل موثر بر آن را بشناسیم، هدف این پژوهش، بررسی تاثیر سبک رهبری توانمندساز بر انگیزش پیشرفت و انگیزش الهام بخش و ترغیب ذهنی کارکنان در راستای افزایش بهره وری است. جامعه آماری کارکنان شرکت گاز استان خراسان رضوی 444 نفر بودند که با استفاده از جدول کرجسی مورگان یک نمونه 206 نفری به دست آمد. این پژوهش با هدف کاربردی و بر مبنای جمع آوری داده ها پیمایشی است. ابزار مورد استفاده پرسشنامه های استاندارد رهبری توانمندساز اهرن (2010) و انگیزش پیشرفت رنجبریان (1390) بود که البته دو عامل ترغیب ذهنی و انگیزش الهام بخش از پرسشنامه سبک های رهبری تحول آفرین آوولیو (2000) برای اولین بار به صورت مستقل استفاده شد. روایی پرسشنامه ها از روایی سازه و محتوا، همچنین پایایی از آلفای کرونباخ تایید شده است که پایایی پرسشنامه رهبری توانمندساز 0.92 و پرسشنامه انگیزش پیشرفت 0.90 و پرسشنامه انگیزش الهام بخش 0.84 و پرسشنامه ترغیب ذهنی 0.87 به دست آمد. آزمون فرضیه های پژوهش بر اساس روش مدل سازی معادلات ساختاری توسط نرم افزار لیزرل بررسی گردید. نتایج نشان داد، در مدل اول رهبری توانمندساز بر ترغیب ذهنی و انگیزش الهام بخش و انگیزش پیشرفت کارکنان تاثیر دارد و در مدل دوم نقش تعدیل گر انگیزش الهام بخش بر رابطه رهبری توانمندساز و انگیزش پیشرفت تایید شد. ولی ترغیب ذهنی این رابطه را تعدیل نمی کند.